De opzet van de projecten

De Wijkgerichte Woonoverlastprojecten houden zich bezig met het bestrijden en voorkomen van extreme woonoverlast ; ernstige verstoring van het woongenot door directe buren.

Grofweg zijn er die groepen woonoverlastveroorzakers te onder-scheiden, hoewel de scheidslijn tussen de groepen soms wat dun is :

• zorgwekkenden, mensen die te kampen hebben met ernstige persoonlijke problematiek (psychiatrische problematiek, verslavingsproblematiek, psychosociale problematiek),
• asocialen, mensen die zich zwaar asociaal gedragen en willens en wetens hun omgeving tot last zijn en zich niet laten aanspreken op hun gedrag,
• criminelen, mensen die hun criminele activiteiten vanuit hun woning bedrijven en daarmee hun buren ernstige overlast bezorgen (helen, dealen, telen etc. nachtelijk bezoek).

Het moge duidelijk zijn dat de aanpak van deze groepen overlast-veroorzakers verschilt. Ten aanzien van de laatste twee groepen kan gesteld worden dat de aanpak wat repressiever van karakter is en verder meer in het teken staat van het ondersteunen van omwonenden. Men krijgt de keus om het gedrag te veranderen en als dat aanhoudend niet gebeurd wordt vanuit de projecten gericht toegewerkt naar een ontruiming van de overlastveroorzaker.

De aanpak van de extreme woonoverlast veroorzaakt door de eerste groep van veroorzakers - de zorgwekkenden - staat vooral in het teken van het organiseren van de juiste hulpverlening om iets te doen aan de problematiek achter het overlastgevend gedrag. Een aanpak met een stok achter de deur in de vorm van de dreigende ontruimingsprocedure bij onvoldoende medewerking of verandering van gedrag.

De eerste groep van overlastveroorzakers is verreweg het grootst. Ruim 80% van de overlastveroorzakers kampt met ernstige persoonlijke problematiek. De opmerkingen hieronder hebben dan ook vooral betrekking op de groep van zorgwekkende overlastveroorzakers.

Terug naar de opzet van de projecten. Belangrijke elementen van de opzet en aanpak van de Wijkgerichte Woonoverlastprojecten zijn :

• partners, nauwe samenwerking , juiste mix van partners, gezamenlijke verantwoordelijkheid voor de aanpak gedurende het gehele proces.
• structuur, de samenwerking tussen de zeer van elkaar verschillende partners (belangen, referentiekader, verantwoordelijkheden, cultuur, prioriteiten) vraagt om een stevig kader, een stevige structuur. De samenwerking loopt niet vanzelf maar moet georganiseerd worden. Men moet het vooraf op hoofdlijnen eens zijn over de aanpak, de doelen, de rollen, de protocollen, de procedures.
• wijkgericht werken, het kennen van de wijk en de mensen in de wijk, het kennen en gekend worden is van groot belang voor het tijdig signaleren van problemen, het juist kunnen inschatten van die signalen , het snel kunnen doorkoppelen van signalen aan de overige partners en het werkbaar maken van signalen. Het werken op wijkniveau sluit verder goed aan op het handelen van bewoners die ernstige overlast ondervinden. Het melden van overlast gebeurt vaak in de eigen woonomgeving bij vertegenwoordigers van instanties in wie men vertrouwen heeft.
• korte lijnen, op uitvoeringsniveau moeten de lijnen tussen de partners zo kort mogelijk zijn, met zo min mogelijk tussenschakels. De effectiviteit van de aanpak staat of valt bij het snel gezamenlijk reageren op ontwikkelingen.
• samenbrengen van informatie, het is vaak verbluffend hoeveel bij de partners reeds bekend is over overlastsituaties en veroorzakers. Het samenbrengen van deze informatie maakt het mogelijk om situaties sneller en beter te kunnen inschatten en zo ook betere plannen van aanpak te maken.
• gezamenlijke analyse, een gezamenlijke aanpak staat of valt bij een gezamenlijke analyse van de overlastsituatie. Zonder gezamenlijke analyse is afstemming van handelen door de verschillende partners vrijwel niet mogelijk,
• stok achter de deur, de aanpak staat in het teken van de stok achter de deur in de vorm van de dreigende ontruiming. De overlastveroorzaker krijgt de boodschap dat hij iets aan zijn gedrag moet doen of aan de problematiek achter zijn gedrag omdat anders ontruiming door de woningcorporatie dreigt.
• outreachende hulpverlening en bemoeizorg, de zorgwekkende overlastveroorzaker wordt outreachende hulpverlening aangeboden. De hulpverleners bezoeken de overlastveroorzaker thuis om zo ook zicht te blijven houden op de situatie ter plekke. Ook dit raakt weer aan wijkgericht werken. De hulpverlening die geboden wordt, staat vooral ook in het teken van het terugdringen van de overlast (de overlast wordt onderdeel van de behandeling),
• aandacht voor overlastveroorzaker én omgeving, het informeren en soms ook ondersteunen van omwonenden vormt een belangrijk onderdeel van de aanpak. Vooral in situaties waarin de overlast wordt veroorzaakt door asocialen en criminelen wordt in de aanpak het zwaartepunt gelegd bij het organiseren en weerbaarder maken van de omgeving.
• casemanager woonoverlast, de spil binnen de totale aanpak wordt gevormd door de casemanager woonoverlast. Elk woonoverlastproject heeft zijn eigen casemanager woonoverlast. Lees verder .....